DOCKAN	ŻAGLE	ENERGIA	KADŁUB	PRAKTYKA
HISTORIA	DRZEWCE	NAWIGACJA	KAMBUZ	PROJEKTY
ŻEGLUGA	TAKIELUNEK	WYPOSAŻENIE	KONSERWACJA	KONTAKT

Nawigacja Komunikacja GSM Anteny Instalacje Kabel VHF Antena awaryjna

Zdarzało mi się błędnie odczytywać dane z wyświetlaczy cyfrowych. Przyczyną mogło być nie tylko roztargnienie albo zmęczenie lecz zakłócenia spostrzegawczości spowodowane różnym krojem pisma (oraz interfejsu) stosowanym w urządzeniach pochodzących od różnych producentów.

NAWIGACJA Urządzenia do nawigacji i komunikacji, a także półka z przyrządami i dokumentami są umieszczone tuż przy wejściówce. Pod blatem stolika nawigacyjnego, na którym mieści się mapa morska złożona na cztery części, jest miejsce na większość map Bałtyku. Pod stolikiem jest przepastna szuflada z łakociami.
Radar Furuno 1720 o mocy 1,5 kW ma siedem zakresów pomiarowych o zasięgu od 0,25 do 16 Mm oraz jest wyposażony w alarm o zakresie do 4 Mm. 7-calowy (490x656 pikseli) monitor jest zawieszony obok stolika nawigacyjnego lecz jego obraz można obserwować również z kokpitu. Do nawigacji satelitarnej służy odbiornik GPS Garmin 128 umocowany nad stolikiem nawigacyjnym.
Kompas Ritchie S-87-Voyager jest przymocowany do rajzbelki w środku kokpitu. Ręczny namiernik kompasowy tej samej firmy ma odpowiednie zamocowanie do stawiania na kabinie i może służyć jako zapasowy kompas.
KOMUNIKACJA
Radiotelefon VHF Sailor RT2048 umożliwia skomunikowanie się z najbliższą stacją brzegową na Bałtyku. Zasięg nadawania zależy od warunków atmosferycznych oraz jakości każdego elementu: radiotelefonu, anteny, kontaktów lub kabla. Przy długotrwałym wyżu możliwe jest wywołanie radiostacji oddalonej o kilkaset Mm. Jednak przy złej pogodzie bywają trudności z połączeniem się ze stacją oddaloną więcej niż 45 Mm. Stan pogody ma nieznaczny wpływ na odbiór komunikatów ze stacji brzegowych z obu stron Bałtyku.
W lipcu 1991 roku, gdy zbliżałem się do latarni Hel, na kanale 24 wywołałem Gdynia Radio. Ku mojemu zdumieniu odezwał się szczebiotliwy głos panienki ze Stockholmradio, pracującym na tym samym kanale lecz którego najbliższa antena odbiorcza znajduje się na Gotlandii. Wykazałem się refleksem i zamówiłem rozmowę z rodziną w Sztokholmie, po czym długo gawędziłem po opłynięciu półwyspu.
Do nasłuchu służy odbiornik radiowy SONY ICF-PRO 80 pracujący w zakresie od 150 kHz do 108 MHz oraz przez konwerter od 115,5 do 223 MHz. Odbiornik korzysta z anteny dalekiego zasięgu na achtersztagu lub przez filtr, z anteny VHF, podłączonych przez przełącznik antenowy.
Wodoszczelny i odporny na wstrząsy telefon GSM Ericsson R310s shark fin jest zawieszony przy wejściówce obok słuchawki radiotelefonu. Zasięg tego telefonu nie przekracza 10 Mm lecz SMS-y były odbierane z odległości 30 Mm od najbliższego wybrzeża. Więcej o zasięgu pod GSM Coverage Maps and Roaming Information i poniżej. Na fotografii jest wcześniej używany telefon Ericsson R250 o podobnych walorach użytkowych.
Kilka czynników ogranicza wielkość komórek GSM (komórka = zasięg z jednego BTS-a, czyli stacji bazowej): Sposób zdefiniowania "zasobu" w GSM: jeden użytkownik dostaje na swój użytek wzmiankowany time slot, czyli na jednej z częstotliwości używanej w komórce. (jest ich faktycznie 8). A jako że fale elektromagnetyczne w powietrzu rozchodzą się ze skonczoną prędkościa, pojawia się problem opóźnienia w dotarciu sygnału z nadajnika (telefon) do odbiornika (czyli do stacji bazowej). I tu, z powodu różnych decyzji podjętych przy standaryzacji GSM dostajemy owe osławione 35 km na maksymalną wielkość komórki GSM. Ograniczenie to jest identyczne dla GSM 900 i GSM 1800; Propagacja fal, uzależniona od częstotliwości. Fale z okolic 900 MHz mają lepszą propagację od tych z 1800 MHz, więc faktycznie komórki 900 są zwykle większe od komórek 1800. Z tym, że konkretnych liczb nie sposób podać: zależy to od przeszkód na linii rozchodzenia się fal, odbić, wilgotności powietrza, pory roku... Np. lasy liściaste i iglaste zmieniają propagacje w różny sposób. Do szacowania jak te czynniki ograniczają wielkość komórki służą modele, matematyczne i doświadczalne; rzeczone 8-9 km jest pewnie wynikiem modelowania rozchodzenia się fali z okolic 1800 MHz w środowisku miejskim (zgaduję, ale wygląda mi to na najbardziej prawdopodobne. Dla 900 MHz byłyby to koło 15km); Gęstość zaludnienia. W miastach czynnikiem ograniczającym wielkość komóki jest to, ile osób będzie korzystać z danej stacji bazowej; Możliwości postawienia masztu (trywialne, ale to właśnie jest najczęstszy powód kompromisów w pokryciu); Mocy nadawczej nadajnika oraz czułości odbiornika. Extended range cells, czyli możliwości używania komórek o zasięgu dalszym od 35 km. Stosuje się je dla częstotliwości 900 MHz, i, jak się łatwo domyślić zamiast przydzielać jeden time slot użytkownikowi, daje się mu blok dwóch time slot-ów. Tym samym informacja od niego może się "poślizgnąć" o długość 1 timeslota (148 bitów, to w przybliżeniu 75 km). Jeśli teraz dodamy do naszych 35 km owe wyliczone 75 dostajemy limit 110 km. To jest granica wyliczeniowa, w praktyce różni producenci sprzętu mają własne limity. Ale są już na rynku BTS-y na rzeczone 110 km. Tylko czy moc nadawcza "normalnej" komórki jest wystarczająca, żeby sygnał dotarł do tak odległej stacji bazowej? Zwykle nie... Można ratować pomysł, zwiększając czułość odbiornika w stacji bazowej, i stosując dodatkowe anteny dla telefonu (tak jak zestawy samochodowe). Do tego stosując takie komórki zmniejszamy pojemność komóki o połowę. To duży koszt. Te powiększone komórki, ze starym limitem od producentów (70 km) są używane głównie na terenach lądowych, gdzie jest mała gęstość zaludnienia - żeby pokryć większy obszar z jednego masztu (np. centralna Hiszpania). No i na wybrzeżach - tyle, że żeby się operatorowi kalkulowało to rozwiązanie musi to być rejon bardzo popularny żeglarsko (np. Chorwacja). Iwona 'Max' Maksymowicz
ANTENY
zielone     cewki żółte     izolatory czerwone     anteny czarne     przewody koncentryczne (50 Ω)		Filtr 0-108 MHz i 136-1300 MHz ANT służy do wykorzystania anteny VHF przez odbiornik radiowy SCANER lub radiotelefon VHF.
Antena VHF jest umocowana na topie masztu, na wysokości 11,2 m. Antena dalekiego zasięgu jest wykonana z odizolowanego achtersztagu o długości 10 m i umożliwia odbiór do 30 MHz (np. Navtex, SSB). Rezystancja anteny dalekiego zasięgu jest dopasowywana symetryzatorem BALUN przykręconym do odizolowanej części achtersztagu. Symetryzator pracuje w zakresie od 100 kHz do 30 MHz. Jest podłączony do przełącznika antenowego REVEX.

Na stojącym za rufą aluminiowym maszcie o wysokości 2,5 metra jest umocowana 40-centymetrowa antena radarowa RADAR (waży 4,5 kg), a ponad nią antena telefoniczna GSM oraz nawigacji satelitarnej GPS. Podczas żeglowania po morzu maszt antenowy jest wzmacniany ruchomymi podporami łatwo blokowanymi w specjalnych zamkach na koszu rufowym.
INSTALACJE
Do uziemienia urządzeń nadawczo odbiorczych służą dwie elektrody z brązu, umocowane na zewnątrz kadłuba śrubami przechodzącymi na wylot, do których wewnątrz kadłuba są przykręcone ocynowane linki miedziane o przekroju 25 mm2 połączone z minusem. Łączniki antenowe mają posrebrzane obudowy i pozłacane bądź posrebrzane styki.
Przewody poprowadzone są przez nieużywaną likszparę drewnianego masztu, przykrytą nowoczesnym profilem z aluminium i przechodzą przez pokład łatwym do demontażu dławikiem z brązu, uszczelnionym ołowianymi podkładkami. Każde połączenie jest potencjalnym źródłem awarii przeto aby skutecznie zapobiegać kłopotom należy stosować je jak najrzadziej. Bezpośrednie podłączenie przewodu anteny VHF do nadajnika znacznie powiększyło jej zasięg, a likwidacja kontaktu pokładowego usunęła źródło awarii.
KABEL ANTENY VHF
Odpowiednią jakość i niezawodność nadawania lub odbioru zapewnia stosowanie solidnych kabli ze złączami o pozłacanych stykach. Niespodziankom zapobiega stosowanie kabla oznaczonego symbolem H155 oraz połączeń jak w tabeli poniżej. Zaprasowanie kontaktów wymaga specjalistycznych narzędzi. Kabel H155 impedancja 50 Ω żyła wewnętrzna składa się z 19 przewodników o przekroju 0,28 mm2 przewodnikiem zewnętrznym jest folia aluminiowa pokryta plecionym ekranem średnica 5,4 mm 10 m kabla H155 waży 0,38 kg 10 m kabla H155 waży o 1,3 kg mniej od kabla RG 213 Kontakt FME do prasowania na kablu Największa średnica wynosi 9 mm Kontakt FME zaprasowany na kablu H155 Adapter FME-UHF (PL259)
Źródło: Lyth Top masztu z anteną VHF (Delta 162). Widać podłączony kabel H155 zakończony zaprasowanym kontaktem FME i przykręcony do anteny przez adapter FME-UHF.
AWARYJNA ANTENA VHF
Szkic awaryjnej anteny VHF wykonanej z przewodu koncentrycznego RG58. Źródło: SXK Warto pamiętać o uważnym czytaniu każdej instrukcji obsługi i przechowywaniu jej nieopodal urządzenia. Na przystani lub w domu na ogół nie można sprawdzić niczego więcej poza podłączeniem zasilania i anteny. Aby dokładnie sprawdzić instalację wraz z urządzeniami do odbioru fal radiowych należy oddalić się od zakłóceń w pobliżu brzegu. W radiokomunikacji antena jest najważniejszym elementem zestawu. Niekoniecznie antena dodana przez producenta urządzania będzie pracowała idealnie. Może okazać się że niektóre częstotliwości nalepiej odbierać "kawałkiem drutu", lecz gwarancję niezawodnego odbioru całego pasma uzyska się stosując fabryczną antenę.

DOCKAN	ŻAGLE	ENERGIA	KADŁUB	PRAKTYKA
HISTORIA	DRZEWCE	NAWIGACJA	KAMBUZ	PROJEKTY
ŻEGLUGA	TAKIELUNEK	WYPOSAŻENIE	KONSERWACJA	KONTAKT

© Jerzy Sychut Stockholm, 2007-04-05