Zebrał Andrzej Niemiec

Tezy Izb Morskich dotyczące wypadków żeglarskich


1998 - Dal II
  • Oficer wachtowy, który na zakończenie wachty nie ustala pozycji jachtu, lecz opuszcza swoje stanowisko w celu zajęcia się czynnościami nie związanymi z nawigacją i pozostawia na pokładzie tylko sternika, dopuszcza się rażącego zaniedbania swoich obowiązków, godzącego w bezpieczeństwo żeglugi.

  • Oficer rozpoczynający wachtę nawigacyjną jest obowiązany zapoznać się dokładnie z dotychczas utrzymywanym kursem i po określeniu pozycji ocenić, czy jacht idzie bezpiecznym kursem.

  • Świadomość oficera wachtowego, że na jachcie jest kapitan, który może pomóc w razie niebezpieczeństwa nie zwalnia tegoż oficera od odpowiedzialności za bezpieczeństwo jachtu i jego załogi.

  • Objęcie przez oficera wachty bez udziału oficera, który powinien zdać wachtę i ograniczenie się do przejęcia steru od sternika i jego informacji o kursie jachtu, jest naruszeniem zasad zwykłej praktyki morskiej i stanowi rażące zaniedbanie obowiązków oficera wachtowego.

  • Sternik, który według własnej oceny uznaje, że "różnica w kursie 10°" nie ma znaczenia dla bezpiecznego prowadzenia jachtu wykazuje brak kwalifikacji do pełnienia tej funkcji.

1996 - Huragan
  • Prowadzenie żeglugi przez kapitana jachtu bez korzystania z pomocy kompasu, mapy i locji, skutkiem czego nie określano kursu i pozycji jest rażącym naruszeniem podstawowych zasad praktyki morskiej, świadczącym o braku kwalifikacji do pełnienia ww. funkcji i uzasadniającym pozbawienie prawa jej wykonywania.

1994 - Weneda
  • Żeglowanie w pobliżu wraków i mielizn w oparciu o mapę o niewystarczającej dokładności dla tego akwenu godzi w bezpieczeństwo żeglugi stwarzając realne zagrożenie spowodowania wypadku.

1993 - Warszawska Nike
  • W ramach obowiązku dochowania staranności sumiennego kapitana statku przy wszystkich czynnościach służbowych (art. 84 § 1 k.m.) kapitan w szczególności zobowiązany jest do przewidywania zagrożeń, które mogą wynikać na skutek zaistniałych wydarzeń.

1991 - Stomil
  • Zejście oficera wachtowego pod pokład jachtu może nastąpić wyłącznie dla wykonania celowej czynności służbowej na czas nie dłuższy niż wymaga jej normalny tok i po uprzednim dokładnym upewnieniu się, że jego nieobecność na pokładzie nie zagrozi bezpieczeństwu jachtu.

1990 - Asterias
  • Wejście jachtu do niektórych portów kubańskich może okazać się niemożliwe ze względu na decyzje władz portowych bądź wystawianie świateł nawigacyjnych nie opisanych w spisie świateł, locji oraz niezgodnych z treścią mapy.

1988 - Aldona
  • Kapitan jachtu przed podjęciem decyzji wyjścia jachtem z portu powinien ocenić istniejące warunki hydrometeorologiczne oraz uwzględnić doświadczenie i faktyczne kwalifikacje żeglarskie załogi oraz własne, kierując się zasadą unikania zbędnego ryzyka.

  • Względy bezpieczeństwa życia ludzkiego i żeglugi wymaga od organizatora bazy żeglarskiej zabezpieczenia sprzętu pływającego w sposób uniemożliwiający swobodne korzystanie z niego przez osoby niepowołane.

1987 - Dar Przemyśla
  • Stosując odmienny niż tradycyjny sposób pełnienia wacht kapitan jachtu powinien uwzględnić: kwalifikacje posiadane przez załogę, warunki żeglugi na trasie rejsu oraz wpływ, jaki może mieć jego decyzja na poczucie odpowiedzialności oficerów wachtowych.

  • Przyjęcie przez kapitana jachtu nawigacyjnego prowadzenia jachtu nie zwalnia oficerów wachtowych od wykonywania swych obowiązków wynikających z regulaminu służby morskiej jachtu, a kapitana od egzekwowania ich spełniania.

  • Rażącym błędem jest utrzymywanie kursu jachtu w bliskiej odległości od lądu w jego kierunku, z ożaglowaniem zwiększającym dryf w stronę lądu i ograniczającym manewrowość jachtu.

1986 - Enif
  • Położenie jachtu znajdującego się w pobliżu lądu na kurs w jego kierunku, w sytuacji braku takiej konieczności i w warunkach mgły zalegającej nad lądem, nieposiadania na jachcie radaru, mapy o odpowiedniej skali i znajomości dokładnej pozycji jest decyzją rażąco błędną, wprost prowadzącą do wypadku.

1986 - Sindbad
  • Jacht, którego załoga znajduje się pod wpływem alkoholu jest niezdatny do żeglugi.

1986 - Epoka
  • Członek załogi obowiązany jest niezwłocznie i dokładnie wykonywać polecenia przełożonego nawet wówczas gdy ten swoim postępowaniem nie daje właściwego przykładu.

1986 - Czartoryski
  • Podjęcie decyzji osadzenia statku na mieliźnie lub przybrzeżnej płyciźnie (sztrandowanie) jest uzasadnione tylko wówczas, gdy w sytuacji realnego zagrożenia wyczerpane zostały wszystkie inne możliwości ratowania statku przed zatonięciem.

1985 - Rybitwa
  • Rażącego błędu dopuszcza się kapitan jachtu przyjmujący, że minimalna rezerwa głębokości pod kilem jest wystarczająca do bezpiecznej żeglugi w pogarszających się warunkach hydrometeorologicznych

1985 - Mefisto
  • Każdy członek załogi jachtu powinien liczyć się z możliwością nagłego przerzucenia bomu grotu oraz unikać grożącego niebezpieczeństwa uderzenia bomem, postępując zgodnie z pkt 103 regulaminu służby jachtowej PZŻ.

1985 - Smuga Cienia
  • Rzetelna i wnikliwa inspekcja statku powinna doprowadzić do ujawnienia istotnych zmian bądź braków w jego wyposażeniu w urządzenia podlegające nadzorowi instytucji klasyfikacyjnej.

  • Zaniedbanie armatora bądź kapitana zgłoszenia statku do inspekcji dorywczej, po dokonaniu zmian w jego wyposażeniu w zakresie objętym nadzorem, w razie zaistnienia wypadku morskiego, jest podstawą do przypisania im winy bądź współwiny za wypadek.

1984 - Euros
  • Niestosowanie się do zaleceń locji oraz prowadzenie nawigacji na niewłaściwej mapie, w niebezpiecznym ujściu rzeki, stanowi niedopełnienie staranności sumiennego kapitana, a zarazem rażące zaniedbania.

1984 - Generał Zaruski
  • Kierownik Ośrodka Szkolenia Żeglarskiego w przypadku stwierdzenie libacji alkoholowej na jachcie stojącym przy nabrzeżu użytkowanym przez Ośrodek obowiązany jest spowodować niezwłoczne jej zakończenie oraz wyciągnąć konsekwencje służbowe wobec uczestniczących w niej podległych mu pracowników.

1984 - Wojewoda Koszaliński
  • Kapitan jachtu zmieniając podczas rejsu szkoleniowo-stażowego zaplanowaną trasę powinien mieć na uwadze umiejętności załogi i posiadane na jachcie mapy.

  • W razie znajdowania się na jachcie tylko mapy generalnej obejmującej zmienioną trasę rejsu kapitan zobowiązany jest w sposób wzmożony nadzorować nawigację prowadzona przez oficerów.

1983 - Tadeusz
  • Dobór trasy rejsu powinien być uzależniony nie tylko od warunków określonych w karcie bezpieczeństwa i formalnych kwalifikacji członków załogi lecz także od właściwej kondycji morskiej i faktycznych kwalifikacji kapitana i załogi oraz dzielności morskiej samego jachtu.

  • Naruszenie elementarnych zasad dotyczących ratowania życia ludzkiego na morzu stanowi podstawę do zastosowania wobec kapitana sankcji pozbawienia prawa wykonywania funkcji na czas określony bądź na zawsze

1983 - Mokotów
  • Zwykła praktyka morska wymaga, by przed wyjściem jachtu w rejs sprawdzić dewiację kompasów pomimo, że na jachcie znajduje się tabela dewiacji kompasów.

1982 - Jutrzenka
  • Czerpanie wody zaburtowej wiadrem ręcznie podczas ruchu jachtu i bez zabezpieczenia przed wypadnięciem osoby wykonującej tę czynność stanowi rażące naruszenie elementarnych zasad ostrożności.

  • Kapitan, który obsadza jacht załogą nie posiadający kwalifikacji żeglarskich, a następnie samowolnie wychodzi nim z portu naraża się m. in. na utratę realnych możliwości przeprowadzenia sprawnej i skutecznej akcji ratunkowej człowieka znajdującego się w wodzie, zwłaszcza zaś gdy sam wypadnie za burtę.

1981 - Pogoria
  • Posługiwanie się mapą o zbyt małej skali, nie pokazującej wszystkich torów wodnych oraz znaków nawigacyjnych sprzeczne jest z dobrą praktyką morską, gdyż prawidłowe wykorzystanie wskazań radaru na oznakowanym torze wodnym nie jest możliwe bez jednoczesnego posługiwania się właściwą mapą, tj. najdokładniejszą dla danego akwenu.

  • Zaniedbanie obowiązku prowadzenia właściwej obserwacji radarowej oraz w wyniku niewłaściwej interpretacji wskazań radaru wykonanie wadliwego manewru polegającego na przejściu na lewą stronę oznakowanego toru wodnego przeznaczonego dla statków idących z przeciwnego kierunku i przez to doprowadzenie do zderzenia, stanowi rażące zaniedbanie dające podstawę do zastosowania sankcji pozbawienia prawa pełnienia dotychczasowej funkcji.

  • Nie nadawanie wymaganego przez miejscowe przepisy sygnału mgłowego przez statek idący wąskim przejściem może być uznane za zaniedbanie mające związek przyczynowy z wypadkiem zderzenia.

1981 - Regaty o "Puchar Przedwiośnia" na Zatoce Puckiej
  • Z żeglarstwem nierozerwalnie łączy się ryzyko, które jednak nie może przekraczać rozsądnych granic, przedkładania chęci uzyskania wyniku sportowego nad elementarne wymagania bezpieczeństwa oraz obowiązek dbałości o zdrowie i życie zawodników, zwłaszcza niepełnoletnich.

  • Organizator regat ma obowiązek wyznaczenia kierownika akcji ratowniczej oraz dokonania podziału trasy regat na akweny kontrolowane przez poszczególne łodzie ratownicze.

  • Na trenerze klubu spoczywa obowiązek sprawowania opieki nad zawodnikami swojego klubu przez cały czas pobytu na regatach. Podstawowym jego obowiązkiem jest dopilnowanie, aby zawodnicy w czasie regat zachowywali nakazane przepisami warunki bezpieczeństwa, w szczególności zawodnicy niepełnoletni skłonni do nadmiernej brawury.

  • Przebywanie zawodnika w wodzie o niskiej temperaturze przy niskiej temperaturze powietrza, nawet przez krótki okres czasu, połączone z przemoczeniem odzieży winno prowadzić do wycofania go z dalszego udziału w zawodach.

1981 - Zew Morza
  • Sztormowanie jachtem bez żagli i z zatrzymanym silnikiem wymaga wprowadzenia jachtu na kurs prostopadły do kierunku wiatru i fali, wystarczającej przestrzeni na zawietrznej, właściwej stateczności juchtu, dostatecznie różnego okresu jego kołysań poprzecznych od rzeczywistego okresu fali, utrzymywania stałej gotowości do manewrów sterem i napędem głównym.

  • Brak na jachcie ważnej informacji o stateczności jest bezwzględną przeszkodą do wydania zaświadczenia klasyfikacyjnego oraz karty bezpieczeństwa.

  • Inspektor Polskiego Rejestru Statków nic jest uprawniony do odroczenia obowiązku przedłożenia informacji o stateczności do zatwierdzenia przez tę instytucję klasyfikacyjną.

  • Uprawnienie organu inspekcyjnego do przyjęcia, że stwierdzony w ważnych dokumentach PRS techniczny stan bezpieczeństwa statku odpowiada wymaganiom przepisów instytucji klasyfikacyjnej nie może być utożsamiany z prawem do bezkrytycznej oceny tych dokumentów, nie uwzględniającej odmiennego rzeczywistego stanu rzeczy i zaprzeczającej im treści innych dokumentów.

1980 - Spaniel 2
  • Doświadczenie wyniesione z długoletniej, prawidłowej praktyki morskiej powinno być wykorzystane przy prowadzeniu statku, lecz nie do podejmowania działań intuicyjnych z zaniechaniem wykonywania podstawowych czynności nawigacyjnych.

1979 - Ra II
  • Niedopuszczalne jest wychodzenie jachtu na morze, gdy prognoza pogody przewiduje przekroczenie dopuszczalnej siły wiatru dla danego typu jednostki.

  • Niedopuszczalne jest zatajenie przed władzami administracji morskiej faktycznej liczby osób znajdujących się na statku, a w konsekwencji posiadanie listy załogi nie odpowiadającej stanowi faktycznemu.

1978 - Bolko
  • Powierzenie funkcji oficerskiej członkowi załogi nie posiadającemu wymaganych formalnych i praktycznych kwalifikacji jest rażącym zaniedbaniem kapitana jachtu, odpowiedzialnego za obsadzenie jachtu właściwą załogą.

  • Na okręgowych związkach żeglarskich, jak organach uprawnionych do wystawiania zgłoszeń wyjścia jachtów, ciąży obowiązek sprawdzania kwalifikacji kapitana i członków załogi na planowaną trasę rejsu.

  • Rejs o charakterze stażowo-szkoleniowym nakłada na kapitana jachtu obowiązek dołożenia szczególnej staranności przy przygotowaniu rejsu jak i wykonywaniu wszystkich podstawowych czynności podczas jego trwania.

1977 - Zew Morza
  • Manewrowanie statkiem wyposażonym w nowoczesne urzadzenia ułatwiajace manewrowanie, zobowiazuje kapitana do ich efektywnego użycia i nakłada na niego tym większa odpowiedzialność za spowodowanie wypadku.

1977 - Generał Zaruski
  • Podstawą oceny, czy statek sportowy był prawidłowo obsadzony załogą, musi być porównanie kwalifikacji nie tylko z wymogami karty bezpieczeństwa, lecz również z wymaganiami, co do kwalifikacji załogi niezbędnych w faktycznie uprawianym rejonie żeglugi.

  • W przypadku zawarcia umowy czarteru, przewidującej odbycie rejsu w określonym rejonie żeglugi, armator zobowiazany jest do przygotowania jachtu pod względem technicznych wymogów bezpieczeństwa w taki sposób, by jacht ten został dopuszczony do uprawiania żeglugi w tym rejonie. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie art. 181 § l k.m. w stosunku do czarterującego.

  • Armator dopuszczający do odbycia przez jacht podróży poza rejon określony w karcie bezpieczeństwa narusza § 4 ust. l rozporzadzenia Ministra Żeglugi z dnia 12 lipca 1968 r. w sprawie bezpieczeństwa morskich statków sportowych (Dz. U. Nr 30, poz. 20) oraz art. 53 k.m.

  • Organ uprawniony do wystawienia zgłoszenia wyjścia jest odpowiedzialny za zgodność trasy pływania jachtu z kartą bezpieczeństwa. W związku z tym, w przypadku wystawiania zgłoszenia wyjścia przez Polski Związek Żeglarski, do obowiązku PZŻ należy sprawdzenie, czy jacht jest uprawniony do żeglugi w planowanym rejonie.

  • Kapitan posiadający formalne kwalifikacje do pełnienia funkcji kapitana jachtu, lecz:

    • podpisujący zgłoszenie wyjścia i kierujący jacht poza rejon żeglugi określony w karcie bezpieczeństwa,
    • nie sprawdzający zapisów w dzienniku jachtowym i formalnie jedynie podpisujący poszczególne jego strony,
    • obsadzający funkcję I oficera osobą nie posiadającą kwalifikacji wymaganych dla pełnienia tej funkcji w sytuacji, gdy na jachcie są członkowie załogi posiadający odpowiedni patent i doświadczenie,
    • nadużywajacy alkoholu,
    • nie sporządzajacy odpowiedniej dokumentacji po wejściu jachtu na mieliznę,

    wykazuje brak kwalifikacji praktycznych, niezbędnych dla wykonywania tej funkcji.

  • Do dokonywania wpisów w dzienniku i podpisywania go po wachcie upoważniony jest wyłacznie oficer faktycznie pełniący wachtę. Brak kwalifikacji do pełnienia tej funkcji nie zwalnia osoby zgadzającej się na jej objęcie od obowiazku prowadzenia nawigacji zgodnie z dobrą praktyka morską oraz z regulaminem służby morskiej statku sportowego, jak również od związanej z tym odpowiedzialności.

  • Założenia rejsów stażowo-szkoleniowych, organizowanych dla podwyższenia kwalifikacji oficerów i członków załóg oraz zwiększenia poczucia odpowiedzialności w czasie służby na morzu - zobowiązują do szczególnie starannego prowadzenia nawigacji we wszystkich jej aspektach, a także dokładnego wypełniania dziennika. Obowiązek ten ciąży w szczególnym stopniu na kapitanie jachtu. Szkolenie prowadzone z naruszeniem tej zasady oraz zaliczanie go do stażu na wyższe stopnie - nie tylko nie ma żadnej wartości, ale jest wręcz szkodliwe.

1977 - Kryl
  • W warunkach silnego wiatru, braku wyszkolonej załogi na pokładzie i małego doświadczenia żeglarskiego prowadzącego jacht, konieczne jest radykalne zmniejszenie powierzchni ożaglowania oraz ustalenie takiego podziału czynności, który zapewni bezpieczne wykonanie wszelkich niezbędnych manewrów i prac pokładowych.

1977 - Zawisza Czarny
  • Kapitan, który wprowadza do portu statek z nadmierną szybkością, dopuszcza się rażącego zaniedbania przestrzegania podstawowej zasady ostrożności.

  • Manewrujący na ograniczonym akwenie kapitan statku powinien zawsze uwzględniać konieczność zachowania marginesu bezpieczeństwa, co pozwoli - w obliczu grożącego niebezpieczeństwa - zachować czas, dostateczny z reguły dla uniknięcia wypadku.

  • Jacht szkoleniowy przeznaczony jest m. in. do wdrażania żeglarzom nawyku przestrzeganiu przepisów prawa morskiego i zasad dobrej praktyki morskiej. Spełnienie tego zadania możliwe jest tylko wtedy, gdy obsada szkoląca sama przestrzega tych zasad.

1976 - Otago
  • Do podstawowych obowiązków kapitana jachtu należy działanie, mające na celu zorientowanie się w aktualnej i przewidywanej sytuacji meteorologicznej. Zaniedbanie tego obowiązku świadczy o braku kwalifikacji do pełnienia funkcji kapitana statku.

1976 - Sambor
  • Posługiwanie się prymitywnym, ręcznym logiem dla określenia prędkości jachtu, bez sprawdzenia prawidłowości jego wskazań i przez to nieuwzględnienie koniecznych poprawek przy wykorzystywaniu uzyskanych ta droge danych do określenia pozycji zliczonej, sprzeczne jest z zasadami dobrej praktyki morskiej.

  • Dysponując jedynie nic sprawdzoną i niepewną pozycją statku, kapitan - po zaobserwowaniu niezidentyfikowanego lub nic oznaczonego na mapach światła - winien uznać światło to jako sygnał alarmujacy, że dalsze posuwanie się w kierunku tego światła jest niebezpieczne i że należy zachować szczególną ostrożność w kontynuowaniu żeglugi, przeprowadząjac sondowanie oraz wykonując namiary na to światło.

1975 - Janosik
  • Podjęcie starań o odnalezienie lub wydobycie wraka statku leży w zakresie kompetencji armatora nie zaś Izby Morskiej prowadzącej sprawę wypadku zatonięcia statku.

  • Polski Związek Żeglarski ze względu na bezpieczeństwo żeglugi jachtów morskich powinien w sposób wnikliwy sprawdzać zgodność zaplanowanej trasy jachtu z zasięgiem żeglugi określonej dla tego jachtu oraz uprawnieniami jego kapitana i załogi.

1975 - Sambor
  • Szczególnej starannosci wymaga obserwacja tego sektora, w którym należy spodziewać się ruchu statków wchodzacych i wychodzacych z portu, zwłaszcza w porze nocnej, gdy liczne swiatła portowe utrudniaja zaobserwowanie swiateł nawigacyjnych niesionych przez statki.

  • Własciwie zorganizowana obserwacja powinna zapewnić możliwosć obserwowania wszystkich sektorów, bez wzgledu na utrudnienia wynikajace np. z układu żagli i zasłaniania przez nie sektora zawietrznego.

1975 - Wanda
  • Wystrzelenie przez jacht (statek) czerwonych rakiet jako sygnałów wzywania pomocy przewidzianych w prawidle 31 m.p.d.m. (z 1960 r.) jest właściwe w razie wypadnięcia człowieka za burtę, jeśli jacht (statek) potrzebuje i żąda pomocy innych statków lub stacji brzegowych w akcji ratunkowej.

  • Rakiety białe i zielone nie są sygnałami wzywania pomocy. Nie mogą też uchodzić za sygnały zwrócenia uwagi, gdyż prawidło 12 m.p.d.m. przewiduje użycie w tym celu tylko światła rozblaskowego.

  • Akcję poszukiwawczo - ratownicza należy prowadzić w taki sposób i tak długo, by zapewniało to maksymalną jej skuteczność, a zarazem utrwalało wśród ludzi morza przekonanie, że w razie wypadku nie pozostaną osamotnieni, zdani na łaskę żywiołu, lecz mogą liczyć na realną pomoc własnego statku i innych znajdujących się w pobliżu. Takie przekonanie jest ważnym czynnikiem zwiększającym odporność psychiczną i szansę przetrwania "człowieka za burta".

1975 - Wędrownik
  • Niedopuszczalne jest wychodzenie jachtu w morze bez kompletnego wyposażenia sygnalizacyjnego, wymaganego właściwymi przepisami.

  • W obliczu realnego niebezpieczeństwa znalezienia się załogi jachtu w wodzie, szczególnie występującego w trudnych warunkach sztormowych, konieczne jest nie tylko przywiązanie członków załogi do jachtu za pomoca odpowiednich pasów, szelek itp., lecz równocześnie niezbędne jest egzekwowanie przez kapitana obowiązku noszenia pasów ratunkowych.

1975 - Komar
  • Dokonując wyboru portu schronienia kapitan jachtu powinien wszechstronnie przeanalizować panujące w danym rejonie morza warunki hydrometeorologiczne oraz prognozę pogody na najbliższy okres.



Made in Macintosh
Tekst opracowany według www.prim.com.pl/zagle
Sformatował Jerzy Sychut